Aktualności

NFZ: zmiany w chirurgii i rozszerzenie modelu płacenia za jakość od 2027 r.

• W sierpniu 2026 r. Narodowy Fundusz Zdrowia przedstawił do konsultacji publicznych projekty zarządzeń m.in. w sprawie zmian w chirurgii oraz jakości w podstawowej opiece zdrowotnej (POZ).
• Po analizie zgłoszonych uwag Fundusz zdecydował, że zmiany wejdą w życie od przyszłego roku.
• Chodzi o ograniczenie zjawiska tzw. lekarzy walizkowych oraz o rozszerzenie modelu płacenia za jakość w systemie ochrony zdrowia.
• Natomiast wzrost finansowania leczenia obustronnej przepukliny pachwinowej będzie obowiązywał już od października 2026 r.

Specjalistyczne zabiegi trafią do specjalistycznych oddziałów

Od 1 stycznia 2027 r. wybrane zabiegi ortopedyczne, urologiczne i zabiegi chirurgii kręgosłupa będą wykonywane wyłącznie w oddziałach specjalistycznych, które mają odpowiedni sprzęt i kadrę medyczną na miejscu, co daje pacjentom większe bezpieczeństwo, zwłaszcza w razie powikłań.

Zmiana obejmie m.in.:

• artroskopie
• wybrane zabiegi kończyny dolnej
• operacje kręgosłupa
• wybrane zabiegi urologiczne (moczowodu i pęcherza moczowego).

Świadczenia te będą finansowane i wykonywane w oddziałach właściwych dla danej specjalności.

Szerzej pisaliśmy o tym w komunikacie: Specjalistyczne zabiegi w specjalistycznych oddziałach. Kluczowe jest bezpieczeństwo pacjentów

Obecnie takie zabiegi często wykonują szpitale powiatowe, korzystając z tzw. lekarzy walizkowych – specjalistów, którzy przyjeżdżają tylko po to, aby wykonać zabieg i rozliczyć się ze szpitalem, po czym wyjeżdżają, bez gwarancji dalszej opieki nad pacjentem.

­– Zawsze zadaję sobie pytanie, gdzie sam poszedłbym się operować? Nie wybrałbym placówki, w której chirurg pojawia się raz w tygodniu. Wybrałbym szpital, w którym specjalista jest obecny na co dzień i można natychmiast leczyć powikłania. Bezpieczeństwo pacjenta musi być zapewnione przez całą dobę – mówi prof. Wiesław Tarnowski, prezes Towarzystwa Chirurgów Polskich.

Podobnego zdania są inni eksperci: prof. Jerzy Sieńko, konsultant krajowy w dziedzinie chirurgii ogólnej, prof. Jarosław Czubak, konsultant krajowy w dziedzinie ortopedii i traumatologii narządu ruchu oraz prof. Piotr Czauderna, doradca Prezydenta RP.

Szpitale zyskają dodatkowy czas na dostosowanie się do nowych zasad i dokończenie leczenia pacjentów już zakwalifikowanych do zabiegów.

Jednocześnie już od października 2026 r. NFZ zwiększy finansowanie jednoczasowego leczenia obustronnej przepukliny pachwinowej. Wycena wzrośnie o 40%. Środki trafią przede wszystkim do oddziałów chirurgicznych. Zyska też pacjent, ponieważ przejdzie jeden zabieg i jedną rekonwalescencję, co ograniczy liczbę dodatkowych hospitalizacji.

Poznaj pełną treść Zarządzenia Prezesa NFZ (nr 102/2026/DSOZ) w sprawie leczenia szpitalnego, w tym wysokospecjalistycznego

 

Jakość w POZ: profilaktyka, wizyty domowe, teleporady

Od 2023 r. obowiązuje ustawa o jakości i bezpieczeństwie pacjenta, która nakłada na NFZ obowiązek monitorowania wskaźników jakości określonych przez Ministra Zdrowia.

W sierpniu 2026 r. Fundusz przedstawił do konsultacji społecznych propozycje tzw. współczynników korygujących – zasad podwyższania lub obniżania płatności w zależności od jakości świadczeń. Obowiązek wprowadzenia tych współczynników nakłada rozporządzenie Ministra Zdrowia[1].

Wskaźniki dla podstawowej opieki zdrowotnej, w których zostaną wprowadzone współczynniki korygujące, dotyczą:

• zgłaszalności do programów profilaktycznych
• teleporad
• wizyt domowych.

Niższa stawka kapitacyjna będzie stosowana tylko w ściśle określonych przypadkach:

1. Profilaktyka: niższe wynagrodzenie o 5%, gdy zgłaszalność do konkretnych programów profilaktycznych (dotyczy profilaktyki raka piersi i szyjki macicy) będzie najniższa (szczegóły poniżej).
2. Wizyty domowe: niższe wynagrodzenie o 10%, gdy placówka POZ w ogóle nie realizuje wizyt domowych.
3. Teleporady: niższe wynagrodzenie o 10%, gdy placówka w ogóle nie udziela teleporad albo gdy ich odsetek przekracza 50%.

Punktem odniesienia dla profilaktyki jest województwo z najniższą zgłaszalnością do danego programu. Posłużmy się przykładem, gdyby najsłabsza wśród województw zgłaszalność do profilaktycznej mammografii wynosiła 20%, to niższe wynagrodzenie będzie dotyczyło placówek POZ, które nie osiągną progu zgłaszalności wyższego niż 5%. Zatem NFZ weźmie pod lupę tylko te POZ, które mają najniższą zgłaszalność do danego programu profilaktycznego (1/4 z wyniku województwa, w którym zgłaszalność jest najsłabsza).

WAŻNE!

W 2027 r. zostanie wprowadzona zmniejszona płatność dla POZ, w których zgłaszalność pacjentek do programu profilaktyki raka piersi nie przekroczy 4,55%. W przypadku programu profilaktyki raka szyjki macicy próg jest jeszcze niższy i właściwie oznacza, że niższą stawkę dostaną POZ, których pacjentki nie wykonują badań profilaktycznych w kierunku nowotworu szyjki macicy (0,044%). Obie wartości zostały wprost wskazane w zarządzeniu.

– Wyraźnie widać, że niższe wynagrodzenie będzie dotyczyć tylko tych placówek POZ, których pacjentki w niewielkim stopniu lub w ogóle nie korzystają z konkretnego programu profilaktycznego

– mówi Paweł Florek, dyrektor Biura Komunikacji Społecznej i Promocji w Centrali NFZ.

I dodaje:

– W POZ są koordynatorzy, którzy - zgodnie z zapowiedziami samego środowiska POZ i przepisami ustawy o POZ - mają przypominać pacjentom o badaniach profilaktycznych, a nawet pomagać w zapisach. Z badań wynika też, że to lekarz POZ pozostaje dla wielu pacjentów osobą, która najskuteczniej powinna przekonać ich do profilaktyki.

Niższe wynagrodzenie będą otrzymywały również placówki POZ, które:

• w ogóle nie zapewniały porad domowych
• oraz te, które realizowały więcej porad zdalnie przez telefon niż osobiście z pacjentem.

Takie podejście ma zapewnić pacjentom dostęp do świadczeń gwarantowanych.

Zmiany dotyczące POZ zaczną obowiązywać od maja 2027 r. Dłuższy termin ma pozwolić placówkom podstawowej opieki zdrowotnej przystosować się do nowych reguł i oprzeć rozliczenia na danych za 2026 r.

Co więcej, niższe wynagrodzenie nie będzie dotyczyło całej populacji pacjentów zapisanych do danego POZ, lecz pacjentów z kilku grup wiekowych. Których? O tym mówi zarządzenie NFZ.

Poznaj pełną treść Zarządzenia Prezesa NFZ (nr 103/2026/DSOZ) w sprawie podstawowej opieki zdrowotnej

 

20 wskaźników jakości w lecznictwie szpitalnym

W przypadku leczenia szpitalnego również wdrażamy współczynniki korygujące, przy czym w części zastąpią one już dotychczas funkcjonujące. Wprowadzamy modyfikacje płatności na podstawie 20 wskaźników jakości. Wiąże się z nimi podwyżka lub obniżka wynagrodzenia.

WAŻNE!

Od 2027 r. wprowadzamy łagodniejsze progi wskaźników, dla których będą obowiązywały współczynniki korygujące. Progi od 2028 r. będą wyższe i dlatego publikujemy je już teraz, aby dać czas placówkom medycznym na dostosowanie się do nowych reguł. Wprowadzenie dodatkowych mechanizmów płacenia za wynik leczenia ma docelowo wpłynąć na wyższą jakość wykonywanych świadczeń i zwiększenie bezpieczeństwa pacjenta.