Aktualności

Ogłosiliśmy konkursy do programu profilaktyki raka płuca. Czym jest badanie NDTK?

• Narodowy Fundusz Zdrowia rozpoczął nabór placówek medycznych, które będą realizować nowy, bezpłatny program profilaktyczny w kierunku raka płuca.
• Kluczowym elementem programu jest niskodawkowa tomografia komputerowa klatki piersiowej (NDTK): badanie obrazowe, które umożliwia wykrycie zmian nowotworowych na bardzo wczesnym etapie.
• Pierwsi pacjenci będą mogli zapisać się na darmową tomografię płuc już w październiku 2026 roku.

Co musisz wiedzieć o nowym programie profilaktyki raka płuca?

• Ogólnopolski zasięg: Oddziały Wojewódzkie NFZ ogłosiły konkursy na realizatorów programu w każdym z 16 województw.

• Bezpłatna profilaktyka dla palaczy: Program jest finansowany przez NFZ i nie wymaga skierowania.

• Pierwsze zapisy: Pierwsi pacjenci będą mogli skorzystać z programu w drugiej połowie października 2026 r.

• Nowoczesna diagnostyka: Badanie NDTK (niskodawkowa tomografia klatki piersiowej) pozwala wykryć nowotwór płuc na wczesnym etapie, co daje największe szanse na wyleczenie.

• Dostępność mobilna i stacjonarna: Badania będą wykonywane w pracowniach stacjonarnych i mobilnych.

 

Profilaktyka raka płuca na NFZ. Dlaczego wczesne wykrycie jest tak ważne?

Ministerstwo Zdrowia rozszerzyło listę programów profilaktycznych finansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia o badania w kierunku raka płuca.

Według danych Krajowego Rejestru Nowotworów z 2022 r., w Polsce odnotowuje się rocznie około 20,7 tys. nowych zachorowań na raka płuca, a niemal 26 tys. osób umiera z jego powodu. Stanowi to ponad 1/5 wszystkich zgonów spowodowanych chorobami nowotworowymi. Prognozy medyczne wskazują, że do 2029 roku liczba nowych zachorowań może wzrosnąć nawet do 32,5 tys. rocznie.

Głównym wyzwaniem w walce z tą chorobą jest jej późne wykrywanie. Pierwsze objawy raka płuca często pojawiają się dopiero w zaawansowanym stadium. Poważnym czynnikiem ryzyka pozostaje palenie tytoniu: nawet 85–90% zachorowań wiąże się właśnie z paleniem papierosów.

– Dlatego tak ważne jest wczesne wykrycie zmian nowotworowych, ponieważ znacznie zwiększa to szanse na skuteczne leczenie. Po to właśnie resort zdrowia włączył to świadczenie do programów profilaktycznych na NFZ

– podkreśla lek. Michał Dzięgielewski z Centrali NFZ.

 

Czym jest badanie NDTK (niskodawkowa tomografia komputerowa) i co obejmuje program?

Niskodawkowa tomografia komputerowa (NDTK) to bezpieczna metoda diagnostyczna, w której dawka promieniowania jest znacznie niższa niż przy standardowej tomografii klatki piersiowej, przy jednoczesnym zachowaniu wysokiej jakości obrazu.

Ścieżka pacjenta w ramach programu profilaktyki onkologicznej obejmuje pełną opiekę diagnostyczną:

1. Wizyta kwalifikująca: Lekarz przeprowadza wywiad medyczny i ocenia, czy pacjent spełnia kryteria udziału w programie.
2. Badanie NDTK: Wykonanie niskodawkowej tomografii komputerowej klatki piersiowej.
3. Wizyta wynikowa: Omówienie wyników z lekarzem oraz wydanie dalszych zaleceń.
4. Kolejne badanie kontrolne NDTK: Wykonywane w ramach długofalowego monitorowania stanu zdrowia pacjenta.

 

Kto może wykonać darmowe badanie płuc z NFZ?

Z bezpłatnego badania NDTK bez skierowania mogą skorzystać osoby znajdujące się w grupie podwyższonego ryzyka:

Szczegółowe kryteria kwalifikacji określa rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu programów zdrowotnych (Dz.U. poz. 976).

 

Ważne!

Program jest bezpłatny, a badania są nielimitowane, co oznacza, że NFZ zapłaci za każdego pacjenta, który skorzysta z programu.

 

NFZ szuka realizatorów badania NDTK – konkursy we wszystkich 16 województwach

Warunkiem uruchomienia zapisów dla pacjentów jest rozstrzygnięcie postępowań konkursowych. Wszystkie 16 Oddziałów Wojewódzkich NFZ ogłosiło już konkursy ofert dla placówek medycznych.

– Chcemy wyłonić minimum 32 realizatorów, choć zakładamy, że może być ich ponad 50 w skali kraju

– zaznacza Paweł Florek, dyrektor Biura Komunikacji Społecznej i Promocji w NFZ.

Pierwsze darmowe badania NDTK planowane są na drugą połowę października 2026 r. Świadczenie będzie realizowane stacjonarnie oraz w trybie mobilnym.

 

Finansowanie programu profilaktyki onkologicznej

Roczny budżet przeznaczony na realizację programu profilaktyki raka płuca szacowany jest na około 16 mln zł. W perspektywie dziesięcioletniej wydatki NFZ na darmową tomografię płuc dla grup ryzyka mogą przekroczyć 662 mln zł.

 

Najczęściej zadawane pytania (FAQ) - darmowa tomografia płuc

Czym jest badanie NDTK?

Badanie NDTK (niskodawkowa tomografia komputerowa klatki piersiowej) to bezbolesne badanie obrazowe, które przy użyciu minimalnej dawki promieniowania pozwala na precyzyjne wykrycie zmian nowotworowych w płucach we wczesnym stadium.

Kto może skorzystać z bezpłatnego badania NDTK w ramach NFZ?

Z bezpłatnego badania NDTK mogą skorzystać osoby w wieku 50–74 lata z historią palenia tytoniu wynoszącą minimum 20 paczkolat (obecni lub byli palacze), które spełniają dodatkowe kryteria określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia.

Czy do badania NDTK potrzebne jest skierowanie?

Nie, do badania NDTK w ramach programu profilaktycznego NFZ nie jest potrzebne skierowanie od lekarza. Wystarczy zgłosić się bezpośrednio do placówki medycznej posiadającej umowę z NFZ na realizację tego programu.

Od kiedy można zapisać się na badanie?

Pierwsze zapisy na darmową tomografię klatki piersiowej ruszą w październiku 2026 roku, po rozstrzygnięciu konkursów ogłoszonych przez NFZ i podpisaniu umów z realizatorami.

Gdzie będzie można wykonać badanie NDTK?

Badanie będzie można wykonać w placówkach medycznych na terenie wszystkich 16 województw. Diagnostyka będzie dostępna zarówno w stacjonarnych, jak i w mobilnych pracowniach.