Aktualności

Poradnik Pacjenta: Pierwsza pomoc przy odmrożeniach

• Zima to idealny czas do aktywności na świeżym powietrzu – narty, snowboard, łyżwy czy sanki to świetne sposoby na spędzenie czasu.

• Jednak niskie temperatury niosą ze sobą ryzyko odmrożeń, które mogą prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych.

• Dowiedz się, jak skutecznie zapobiegać odmrożeniom i co robić, jeśli do nich dojdzie.

 

Najczęstsze miejsca odmrożeń

Długotrwała ekspozycja na zimno może prowadzić do odmrożeń, zwłaszcza w takich miejscach jak:

• palce rąk i stóp
• nos i uszy
• policzki i broda.

Temperatura poniżej 0°C to główna, ale nie jedyna przyczyna odmrożeń. Sprzyjają im także wiatr i wilgoć, które sprawiają, że organizm wychładza się znacznie szybciej – nawet przy dodatnich temperaturach.

Szybciej dochodzi do odmrożenia, gdy:

• jesteśmy głodni
• przebywamy na dużej wysokości
• jesteśmy osłabieni, zmęczeni lub odwodnieni
• chorujemy na cukrzycę.

Szczególnie narażone są dzieci oraz osoby starsze, które tracą ciepło szybciej niż dorośli.

- Pod wpływem zimna naczynia krwionośne obkurczają się, a tkanki mogą ulec niedotlenieniu. Przy długiej ekspozycji skutki mogą być nieodwracalne – w skrajnych przypadkach dochodzi nawet do martwicy i konieczności amputacji – ostrzega dr n. med. Agnieszka Kardynał, dermatolog.

 

Jak uniknąć odmrożeń?

Mróz, wiatr i wilgoć zwiększają ryzyko odmrożeń. Odpowiednia ochrona i czujność pomagają im skutecznie zapobiegać. 

 

Prawidłowe ogrzewanie odmrożonej skóry

1. Nie wkładaj rąk bezpośrednio pod gorącą wodę – zacznij od letniej kąpieli, stopniowo podnosząc temperaturę do około 40°C.

2. Jeśli skóra zaczyna wracać do normalnego koloru i odzyskuje ciepło, to dobry znak. Może być jeszcze zaczerwieniona i bolesna, ale powinna się zregenerować.

3. Nie przekłuwaj pęcherzy. W takim przypadku nałóż jałowy opatrunek i chroń skórę przed dalszym uszkodzeniem.

WAŻNE! Jeśli skóra, mimo ogrzewania, pozostaje blada, fioletowa lub całkowicie zdrętwiała – może to oznaczać martwicę tkanek, która wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. Nie czekaj i zgłoś się do lekarza!

 

Stopnie odmrożenia i ich objawy 

Odmrożenia moga mieć różny stopień nasilenia. Wczesne rozpoznanie objawów pozwala szybko zareagować i uniknąć poważnych powikłań. 

 

- Odmrożenia I i II stopnia dobrze się goją i nie pozostawiają blizn. W leczeniu stosuje się preparaty na bazie wazeliny, gliceryny czy pantenolu. Skórę należy ogrzewać stopniowo, usunąć wilgotną odzież i biżuterię. Jeśli pojawią się pęcherze, konieczny jest jałowy opatrunek i dezynfekcja, np. oktenidyną. W przypadku ryzyka nadkażenia stosuje się preparaty z solami srebra lub antybiotyki miejscowe. Odmrożenia III i IV stopnia wymagają pilnej interwencji lekarskiej – ich objawem jest uporczywe zasinienie, brak czucia i owrzodzenia. Szybka pomoc i leki poprawiające mikrokrążenie mogą zapobiec poważnym powikłaniom – podkreśla dr Agnieszka Kardynał.

Koniecznie przeczytaj: Kiedy zgłosić się do Szpitalnego Oddziału Ratunkowego?

 

Czy wiesz, że...

Z danych Narodowego Funduszu Zdrowia wynika, że w 2025 r. (styczeń-listopad) 895 pacjentów było hospitalizowanych z powodu odmrożeń i hipotermii.

ZOBACZ WIĘCEJ W ZDROWYCH DANYCH NFZ: Świadczenia z rozpoznaniem odmrożenia i hipotermii

 

Gdzie znajdziesz pomoc medyczną podczas ferii zimowych?

Jeśli wyjeżdżasz na ferie poza miejsce zamieszkania – pamiętaj, że możesz skorzystać z pomocy lekarza podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) w całej Polsce. Nie obowiązuje rejonizacja.

Ponadto w weekendy i w dni ustawowo wolne od pracy oraz po godzinie 18 do 8 rano od poniedziałku do piątku działa nocna i świąteczna opieka zdrowotna.

Aby z niej skorzystać:

• nie musisz rezerwować wizyty
• nie potrzebujesz skierowania
• pomoc otrzymasz bezpłatnie w ramach ubezpieczenia zdrowotnego.

Adresy placówek, w których uzyskasz pomoc medyczną w ramach nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej, znajdziesz na stronach internetowych oddziałów wojewódzkich NFZ.

Wybierz oddział wojewódzki NFZ

 

Wybierasz wypoczynek poza Polską? Pamiętaj o EKUZ

EKUZ, czyli Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego to dokument unijny. Potwierdza Twoje prawo do korzystania z opieki medycznej w państwach Unii Europejskiej i EFTA (Islandia, Liechtenstein, Norwegia i Szwajcaria) oraz Wielkiej Brytanii, na takich samych zasadach, na jakich leczą się mieszkańcy danego państwa. Wyrobienie EKUZ jest bezpłatne dla osób objętych ubezpieczeniem zdrowotnym.

WAŻNE! Leczenie z EKUZ nie obejmuje kosztów akcji ratunkowych w państwach UE i EFTA. Dlatego np. w przypadku konieczności wszczęcia akcji poszukiwawczej lub ratowniczej w górach, a te mogą się zdarzyć jeśli zamierzasz jeździć na nartach, możesz ponieść dodatkowe koszty. Koniecznie sprawdź przed wyjazdem do danego państwa zasady udzielania pomocy na kartę EKUZ oraz rozważ dodatkowe ubezpieczenie.

Planujesz zimowy wyjazd? Nie zapomnij o EKUZ

 

To powinno Cię zainteresować:

Nie czekaj na objawy – sprawdź swoje zdrowie w programie „Moje Zdrowie”

Jak wyjechać z dzieckiem do uzdrowiska na NFZ?

Czerwony kolor w eWUŚ? Sprawdź, co zrobić

 

---

Konsultacja: dr n. med. Agnieszka Kardynał, dermatolog