Aktualności

Ten sam lek, skrajnie różne koszty. Refundacja rośnie szybciej niż liczba pacjentów.

•  W 2025 r. wydatki na bezpłatne leki sięgnęły niemal 10 mld zł.

•  Jednocześnie liczba pacjentów korzystających z leków wzrosła od 2023 r. jedynie o 4,4 proc., podczas gdy koszty recept zwiększyły się aż o 25 proc.

• Analizy NFZ wskazują, że jedną z przyczyn wzrostu kosztów jest ordynowanie leków o tym samym działaniu terapeutycznym, ale znacząco różniących się ceną.
    

Ten sam efekt terapeutyczny, różne koszty

Pacjenci objęci programem „65 plus” mają dostęp do bezpłatnych preparatów.

W wykazie znajdują się leki zawierające tę samą substancję czynną, w tej samej dawce
i postaci, które mają identyczne działanie, ale różnią się ceną.

Przykładem są leki przeciwzakrzepowe. W niektórych przypadkach koszt jednego opakowania może wynosić od 65,45 zł do 370,07 zł. Oznacza to różnicę przekraczającą 300 zł przy zachowaniu tego samego efektu leczenia.

Wybór tańszego odpowiednika nie oznacza pogorszenia jakości terapii ani ograniczenia dostępu do leczenia. Pacjent nic nie traci – nadal otrzymuje darmowy skuteczny i bezpłatny lek, natomiast system ochrony zdrowia może efektywniej wykorzystywać środki publiczne. Promowanie leków generycznych to standard również w wielu państwach europejskich.

NFZ informuje lekarzy o potencjale oszczędności

Narodowy Fundusz Zdrowia, we współpracy z Ministerstwem Zdrowia, prowadzi działania informacyjne skierowane do lekarzy. Celem jest zwiększenie świadomości dotyczącej kosztów ordynowanych terapii oraz wskazanie możliwych oszczędności przy zachowaniu tej samej skuteczności leczenia.

- „Przesyłamy pisma mówiące o tym, ile przeznaczamy na leczenie pacjentów będących pod opieką poszczególnych lekarzy oraz ile moglibyśmy zaoszczędzić przy wyborze innych wariantów tych samych terapii – mówi zastępca Prezesa NFZ ds. Służb Mundurowych Miłosz Anczakowski. - Mamy już pierwsze odpowiedzi – lekarze często nie są świadomi różnic kosztowych i deklarują wykorzystanie przesłanych przez nas materiałów”.

Działania mają przede wszystkim charakter edukacyjny i analityczny - „Działamy dwutorowo, wykorzystując doświadczenia z przeszłości. Informujemy lekarzy o obserwowanych nieefektywnościach, równolegle prowadząc celowane działania kontrolne w innych obszarach” –podkreśla Ewelina Matoga, dyrektor Departamentu Kontroli.

Oszczędności bez strat dla pacjentów

Zgodnie z analizami Funduszu, zmiana w zakresie przepisywanych leków w ramach tej samej substancji czynnej, dawki i postaci, może przynieść oszczędności sięgające kilkuset milionów złotych rocznie, a w przyszłości nawet miliarda złotych.

- „Wyobraźmy sobie, że mamy sytuacje, że jeden lekarz, bez żadnego uszczerbku dla pacjentów, może pomóc NFZ zaoszczędzić 500 tys. złotych rocznie. Biorąc pod uwagę liczbę lekarzy, to naprawdę ogromny potencjał do racjonalizacji wydatków. Myślę, że tego typu informacje zwrotne mają bardzo duży potencjał. W przyszłości powinniśmy wprowadzić mechanizmy finansowe związane z promowanie zwiększania efektywności wydatkowania środków publicznych będących w dyspozycji NFZ” – komentuje Filip Urbański, dyrektor Departament Analiz, Monitorowania Jakości i Optymalizacji Świadczeń. 

Działania nie mają na celu ograniczania terapii ani ingerowania w decyzje kliniczne lekarzy. - „Podkreślmy: mówimy o tej samej substancji, postaci i dawce leku. Nie sugerujemy lekarzom zmiany terapii. Dajemy narzędzia do podejmowania decyzji, które uwalniają dodatkowe środki na leczenie nas wszystkich” – podkreśla Iwona Kasprzak, dyrektor Departamentu Gospodarki Lekami w Centrali NFZ.