>

Aktualności

Aktualności Centrali

Zdrowy i bezpieczny powrót do szkoły

Ważne!
21-08-2026
  • Wkrótce zadzwoni pierwszy dzwonek, a kompletowanie wyprawki szkolnej to dla wielu rodziców wyzwanie.
  • Czas na wybór tornistra, mebli i innych akcesoriów do pokoju dziecka.
  • Od tego, jaki plecak do pierwszej klasy wybierzesz i jak zorganizujesz ergonomiczne miejsce do nauki, zależy zdrowie i komfort Twojej pociechy.
  • Przeczytaj nasz Poradnik Pacjenta NFZ i zapewnij swojemu dziecku zdrowy start w nowy rok szkolny.

Zdrowy i bezpieczny powrót do szkoły – grafika poradnika NFZ

Wady postawy u dzieci – dlaczego długotrwałe siedzenie jest groźne?

Dzieci w wieku szkolnym spędzają w pozycji siedzącej nawet kilkanaście godzin dziennie w szkolnych ławkach, podczas odrabiania lekcji czy na zajęciach dodatkowych. Czas odpoczynku również często wiąże się z siedzeniem – przed ekranem komputera, telewizora albo z telefonem w dłoni.

Długotrwałe siedzenie, szczególnie w nieprawidłowej pozycji, jest jednym z głównych czynników sprzyjających rozwojowi wad postawy u dzieci. Problem nie dotyczy wyłącznie wyglądu. Nieleczone wady postawy mogą prowadzić do dolegliwości bólowych, ograniczenia sprawności układu ruchu, a w skrajnych przypadkach nawet kalectwa.

Czym są wady postawy i co najczęściej obejmują?

Wady postawy to nieprawidłowe, niefizjologiczne ułożenie ciała. Mogą prowadzić m.in. do bólu pleców, dolegliwości neurologicznych oraz nieprawidłowego rozwoju narządów wewnętrznych. Najczęściej kojarzą nam się ze skrzywieniem kręgosłupa (np. skolioza), ale mogą dotyczyć również:

  • stóp (np. płaskostopie)
  • kolan (np. koślawość, szpotawość)
  • miednicy, barków i łopatek (asymetria)
  • napięcia mięśniowego (zaburzenia).

WAŻNE – ZADBAJ O PROFILAKTYKĘ: Wady postawy pogłębiają się wraz z wiekiem. Wczesne wykrycie zwiększa szanse na ich skuteczną korekcję. Jeśli zauważysz u dziecka niepokojące zmiany w postawie (np. asymetrię ramion), skonsultuj je z lekarzem.

Sprawdź, jak może Ci pomóc Lekarz Podstawowej Opieki Zdrowotnej (POZ).

Jak wspierać prawidłowy rozwój dziecka? [WIDEO EKSPERTA]

Zobacz film, w którym dr Justyna Bloda – fizjoterapeutka pediatryczna, wyjaśnia:

  • jak rozpoznać nieprawidłową postawę u dziecka
  • co sprzyja powstawaniu wad postawy
  • jak na co dzień dbać o kręgosłup ucznia
  • kiedy warto skonsultować się z fizjoterapeutą.

Zasubskrybuj kanał Akademia NFZ na YouTube

Jaki plecak do szkoły wybrać dla dziecka? Cechy zdrowego tornistra

Gdy dziecko rośnie, intensywnie kształtuje się jego sylwetka. Źle dobrany lub zbyt ciężki plecak szkolny może nadmiernie obciążać kręgosłup i sprzyjać skoliozie. Wybierając tornister do 1 klasy lub starszych oddziałów, kieruj się ergonomią – estetyka powinna mieć drugorzędne znaczenie.

CECHA PLECAKA NA CO ZWRÓCIĆ UWAGĘ PODCZAS ZAKUPU?
Odpowiednia waga Waga plecaka (razem z książkami i wyposażeniem) nie powinna przekraczać 10–15% masy ciała dziecka. Przykładowo: plecak dziecka ważącego 30 kg powinien ważyć maksymalnie 3-4,5 kg.
Dopasowanie Dół plecaka powinien kończyć się na linii pleców (na wysokości kości krzyżowej), a jego górna krawędź nie powinna sięgać powyżej karku.
Ergonomia pleców Usztywniana, anatomicznie wyprofilowana tylna ścianka musi dobrze przylegać do naturalnych krzywizn kręgosłupa dziecka.
Szerokie szelki Szelki powinny być miękkie, regulowane i odpowiednio szerokie (co najmniej 4 cm), aby równomiernie rozkładać ciężar i nie wpijać się w ramiona.
Pasek piersiowy Dodatkowe zapięcie spinające szelki z przodu klatki piersiowej poprawia stabilność plecaka i zapobiega jego zsuwaniu się z ramion.
Odblaski Elementy odblaskowe (najlepiej z każdej strony) zwiększają bezpieczeństwo i widoczność dziecka w drodze do i ze szkoły.

Codzienna kontrola wyprawki

Naucz dziecko pakować do plecaka tylko rzeczy potrzebne danego dnia. Zbyt ciężki plecak, połączony z pochylaniem się do przodu, zmienia naturalne ułożenie kręgosłupa. Przeciążenie prowadzi do bólu pleców i wad układu kostno-mięśniowego, które zostają na całe życie.

Jak przygotować ergonomiczne miejsce do nauki i biurko dla dziecka?

Prawidłowo przygotowane miejsce do nauki pomaga utrzymać właściwą postawę i ograniczyć przeciążenie narządu wzroku i kręgosłupa.

Prawidłowa postawa dziecka przy biurku - jak ustawić krzesło i monitor

  1. Biurko szkolne: Ustaw je tak, aby naturalne światło dzienne padało z odpowiedniej strony (z lewej dla dzieci praworęcznych, z prawej dla leworęcznych), nie powodując cienia podczas pisania. Wysokość blatu powinna pozwalać na swobodne ułożenie przedramion.
  2. Odpowiednie krzesło: Wybierz model z możliwością regulacji wysokości siedziska i kąta nachylenia oparcia. Krzesło musi zapewniać stabilne podparcie odcinka lędźwiowego. Wysokość ustaw tak, aby stopy dziecka płasko i swobodnie opierały się na podłodze (kolana zgięte pod kątem ok. 90 stopni).
  3. Oświetlenie (Lampka biurkowa): Powinna równomiernie oświetlać całą powierzchnię roboczą blatu, wykorzystując żarówki o neutralnej lub ciepłej barwie.
  4. Alternatywne siedzisko: Jeśli przestrzeń na to pozwala, rozważ zakup dużej piłki gimnastycznej do tzw. siedzenia aktywnego (krótki odpoczynek, zmiana pozycji).

Jakie buty do szkoły dla dziecka będą najzdrowsze?

Wybór obuwia zmiennego do szkoły ma kluczowe znaczenie nie tylko dla komfortu, ale i profilaktyki płaskostopia. Dobrze dopasowane buty wspierają pracę stóp, stawów oraz kręgosłupa.

Kupując buty szkolne, upewnij się, że posiadają te cechy:

  • Anatomiczny kształt: But musi być szeroki w palcach (aby ich nie uciskał i pozwalał na swobodny ruch) oraz węższy w okolicach pięty (by stabilnie trzymać stopę).
  • Elastyczna i antypoślizgowa podeszwa: Powinna być cienka i giętka (np. z kauczuku). But powinien zginać się w 1/3 długości (w miejscu zgięcia palców) bez użycia dużej siły. Chroni to również przed poślizgnięciem na szkolnym korytarzu.
  • Naturalne, przewiewne materiały: Skóra, bawełna lub wełna pozwalają stopom swobodnie oddychać przez wiele godzin lekcyjnych.
  • Lekkość i łatwość zakładania: Buty nie mogą stanowić ciężaru. Dziecko (zwłaszcza w pierwszych klasach) powinno umieć założyć je samodzielnie (np. na rzepy).

Bezpłatne konsultacje zdrowotne: Kampania „Zdrowy start w nowy rok szkolny”

Sama teoria to nie wszystko. Sprawdź postawę i nawyki swojego dziecka w praktyce! Od 24 sierpnia do 30 września 2026 r. Narodowy Fundusz Zdrowia zaprasza na bezpłatne wydarzenia edukacyjno-profilaktyczne w ramach kampanii „Zdrowy start w nowy rok szkolny”.

W oddziałach wojewódzkich NFZ (m.in. w Warszawie, Krakowie, Wrocławiu, Poznaniu, Gdańsku czy Katowicach) czekają na Was doradcy ds. profilaktyki i promocji zdrowia. Porozmawiasz z nimi bezpłatnie na takie tematy jak:

  • rozpoznawanie i zapobieganie wadom postawy u dzieci,
  • harmonogram kalendarza szczepień,
  • bilanse zdrowia dziecka i programy profilaktyczne,
  • zdrowe odżywianie i komponowanie szkolnych posiłków.

Gdzie nas znajdziesz? Sprawdź listę adresów oddziałów wojewódzkich NFZ w całej Polsce i przyjdź zadbać o zdrowie swojej rodziny.

Brak pomysłu na zdrowe posiłki?

Co spakować dziecku do szkoły zamiast słodkiej bułki?

Pobierz darmowy e-book NFZ: Zdrowy Lunchbox do Szkoły

Więcej materiałów dla rodziców (warto przeczytać):

Szczepienie przeciw HPV uchroni Twoje dziecko przed rakiem (darmowy program NFZ)

Stomatolog dla dzieci – jakie leczenie przysługuje na NFZ?

Jak pomóc dziecku w kryzysie psychicznym? Krok po kroku

Podmiot publikujący: Centrala NFZ
Publikujący informację: Aneta Gardian
Publikacja informacji: 21.08.2026 09:44
Aktualizacja informacji: 11.09.2026 14:15
Źródło: Biuro Komunikacji Społecznej i Promocji
Sprawdź historię zmian
Wszystkie aktualności
google-site-verification=Tk8zeW-SRk2rH100-8Z00nu2PFMH50cnINEG8QlzTxc