Dla Pacjenta

Jak ubezpieczyć się dobrowolnie

Krok 1.
Wypełnij wniosek:

wzór wniosku do pobrania

 

Krok 2.
Przygotuj dokument tożsamości. W przypadku braku potwierdzenia ubezpieczenia w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych, konieczne może być przedstawienie dokumentu potwierdzającego ostatni okres ubezpieczenia.

Wymagane dokumenty:

Ostatni tytuł ubezpieczenia zdrowotnego Potrzebny dokument przy zawieraniu umowy
umowa o pracę świadectwo pracy
umowa zlecenia umowa zlecenie wraz z dokumentami potwierdzającymi zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego np.: drukiem ZUS ZUA, ZUS ZWUA lub ZUS RMUA
działalność gospodarcza Druk ZUS ZWUA oraz ZUS ZWPA potwierdzony przez ZUS, wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej, a w przypadku spółek prawa handlowego wykreślenie z KRS
rejestracja jako osoba bezrobotna Decyzja z Urzędu Pracy o utracie statusu osoby bezrobotnej
zgłoszenie jako członek rodziny W przypadku małżonka:
- druk ZUS ZCNA wyrejestrowania z ubezpieczenia
W przypadku dziecka:
- druk ZUS ZCNA wyrejestrowania z ubezpieczenia oraz dokument potwierdzający zakończenie nauki
osoba zgłoszona przez szkolę albo uczelnię dokument potwierdzający wyrejestrowanie z ubezpieczenia zdrowotnego (ZUS ZWUA) lub zaświadczenie z uczelni
ubezpieczenie w innym kraju członkowskim UE i EFTA Formularz E-104
inny dokument od płatnika składek potwierdzający zakończenie ubezpieczenia zdrowotnego

 

Krok 3.
Wraz z wnioskiem i dokumentami udaj się do oddziału wojewódzkiego NFZ właściwego ze względu na Twoje miejsce zamieszkania lub do jednej z delegatur tego oddziału:

 

Krok 4.
Po przedstawieniu wniosku i dokumentów otrzymasz do podpisu umowę. Pamiętaj, że wszelkie sprawy związane z umową o dobrowolne ubezpieczenie załatwiał będziesz w oddziale wojewódzkim NFZ właściwym ze względu na Twoje miejsce zamieszkania.

 

Krok 5.
Warunkiem objęcia dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym jest także wniesienie opłaty dodatkowej. Wysokość tej opłaty zależy od długości przerwy w ubezpieczeniu zdrowotnym i opłacaniu składek

Osoba składająca wniosek o dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne, po okresie zamieszkiwania poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej również podlega opłatom dodatkowym na ogólnych zasadach. Okresy zamieszkiwania poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w połączeniu z brakiem ubezpieczenia są traktowane jako okresy przerwy w ubezpieczeniu. Okresy ubezpieczenia odbyte w systemach zabezpieczenia społecznego innych państw Unii Europejskiej lub EFTA zostają zaliczone jako okresy ubezpieczenia i nie będą brane pod uwagę jako okres przerwy w ubezpieczeniu. Udokumentowania odbytych okresów ubezpieczenia zdrowotnego w systemach innych krajów UE lub EFTA następuje poprzez przedłożeniu formularza E 104, który przedstawia odbyte okresy ubezpieczenia lub zamieszkiwania z prawem do świadczeń w państwach członkowskich UE lub EFTA. Formularz E 104 wystawia instytucja kraju, w którym został odbyty okres ubezpieczenia. Za przerwę w ubezpieczeniu jest traktowany okres, którego początek jest liczony od utraty ostatniego udokumentowanego ubezpieczenia zdrowotnego w systemach zabezpieczenia społecznego państw UE lub EFTA, do dnia oznaczonego jako pierwszy dzień dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego w NFZ.

Opłata dodatkowa wnoszona jest na numer konta właściwego Oddziału Wojewódzkiego NFZ.

Dane kontaktowe oddziałów wojewódzkich NFZ

W uzasadnionych przypadkach, na wniosek zainteresowanego, istnieje możliwość ubiegania się o zwolnienie lub rozłożenie na raty opłaty dodatkowej, zgodnie z art. 68 ust. 11 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. nr 210, poz. 2135 z późn. zm.). Dyrektor właściwego Oddziału Wojewódzkiego NFZ może wyrazić zgodę na odstąpienie od pobrania opłaty dodatkowej lub rozłożyć ją na raty miesięczne, jeżeli osoba znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i życiowej. Wzór wniosku o rozłożenie na raty

Jeżeli przerwa w ubezpieczeniu zdrowotnym i opłacaniu składek wynosiła nieprzerwanie:

  • od 3 miesięcy do roku - opłata dodatkowa wynosi 20% dochodów przyjętych jako podstawa wymiaru składki.
  • powyżej roku do 2 lat - opłata dodatkowa wynosi 50% dochodów przyjętych jako podstawa wymiaru składki.
  • powyżej 2 lat do 5 lat - opłata dodatkowa wynosi 100% dochodów przyjętych jako podstawa wymiaru składki.
  • powyżej 5 lat do 10 lat - opłata dodatkowa wynosi 150% dochodów przyjętych jako podstawa wymiaru składki.
  • powyżej 10 lat - opłata dodatkowa wynosi 200% dochodów przyjętych jako podstawa wymiaru składki.

 

Nie wszyscy zainteresowani dobrowolnym ubezpieczeniem w NFZ są zobowiązani do wniesienia opłaty dodatkowej. Z obowiązku takiego zostały zwolnione następujące osoby:

  1. studenci i uczestnicy studiów doktoranckich, którzy studiują w Rzeczypospolitej Polskiej oraz absolwenci, którzy odbywają w Rzeczypospolitej Polskiej obowiązkowy staż, nieposiadający obywatelstwa państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym oraz nie posiadające prawa legalnego zamieszkiwania na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA)- strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym.
  2. członkowie zakonów oraz alumni wyższych seminariów duchownych i teologicznych, postulanci, nowicjusze i junioryści zakonów i ich odpowiednicy nieposiadający obywatelstwa państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, a przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy, zezwolenia na osiedlenie się lub zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony oraz nie posiadające prawa legalnego zamieszkiwania na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA)- strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym,
  3. osoby odbywające staż adaptacyjny,
  4. osoby odbywające kursy języka polskiego oraz kursy przygotowawcze do podjęcia nauki w języku polskim, o których mowa w przepisach o szkolnictwie wyższym, nieposiadający obywatelstwa państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym.

Krok 6.

Po podpisaniu umowy o dobrowolne ubezpieczenie z NFZ, ubezpieczony powinien złożyć we właściwym dla swojego miejsca zamieszkania ZUS-ie, druk ZUS ZZA z kodem tytułu ubezpieczenia 24 10 XX, w terminie 7 dni od zawarcia umowy.
Za każdy miesiąc podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu ubezpieczony ma obowiązek składać deklarację rozliczeniową ZUS DRA  oraz opłacać składki na konto ZUS.
Za wolontariusza powyższe dokumenty składa korzystający, który także opłaca za niego składkę na dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne.
W przypadku studentów i doktorantów pochodzenia polskiego w rozumieniu przepisów o repatriacji lub posiadających ważną Kartę Polaka w przypadku wiedzy o tym fakcie składki opłaca szkoła wyższa lub podmiot prowadzący studia doktoranckie.

Krok 7.

W przypadku braku możliwości potwierdzenia ubezpieczenia u świadczeniodawcy poprzez system e-WUŚ, twoim dowodem ubezpieczenia będzie egzemplarz umowy wraz z dowodem opłacenia składki za ostatni miesiąc, zaś dla członków rodziny – egzemplarz umowy, druk ZUS ZCNA (wymienieni są tam członkowie rodziny) oraz dowód opłacenia przez osobę ubezpieczoną składki. Dokumenty te należy przedstawić wraz z dowodem tożsamości.

 

Wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne wynosi 9% podstawy jej wymiaru. Składka jest miesięczna i niepodzielna. Składkę w pełnej wysokości za miesiąc kalendarzowy, w którym podlegało się ubezpieczeniu, także za niepełny miesiąc, należy opłacić do 15 dnia następnego miesiąca.

Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 17 lipca 2020 r.. w sprawie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, włącznie z wypłatami z zysku, w drugim kwartale 2020 r., wydanego w związku z art. 5 pkt 31 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach  opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1373, z późn. zm.), przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw, włącznie z wypłatami z zysku, w drugim kwartale w 2020 r. wyniosło 5248,83 zł.

W związku z powyższym składka na dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne w miesiącach lipiec, sierpień, wrzesień 2020 r. wynosi  472,39 zł. za każdy miesiąc (5248,83 zł x 9% podstawy wymiaru składki = 472,39 zł).

Od składki za listopad 2018 r. dla cudzoziemców, którzy są studentami spoza UE oraz cudzoziemców, którzy są osobami duchownymi spoza UE albo osobami spoza UE odbywającymi staż adaptacyjny albo kurs języka polskiego albo kursy przygotowawcze do podjęcia nauki w języku polskim podstawa wymiaru składki wynosi 620 zł, a wysokość składki: 55,80 zł. miesięcznie.

Dla wolontariuszy podstawa wymiaru składki wynosi 2 600,00 zł (minimalne wynagrodzenie), a wysokość składki: 234,00 zł miesięcznie.

Od 1 stycznia 2018 r. składka na dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest na konto ZUS, po uzyskaniu indywidualnego numeru konta.

Objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym następuje z dniem określonym w umowie zawartej z NFZ – jednak nie wcześniej, niż z dniem złożenia wniosku, a ustaje z dniem rozwiązania tej umowy, albo po upływie miesiąca nieprzerwanej zaległości w opłacaniu składek. W tych samych ramach czasowych dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym objęty jest wolontariusz. Dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne wygasa również w przypadku objęcia danej osoby obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym.

Osoba, która zawarła umowę o dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne ma obowiązek zgłosić do ubezpieczenia członków rodziny niepodlegających obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu.

Zgłoszenie do ubezpieczenia członków rodziny nie wiąże się z koniecznością odprowadzania dodatkowej składki. Członków rodziny ubezpieczony zgłasza do NFZ poprzez wypełnienie załącznika do umowy oraz złożenie w ZUS odpowiednio wypełnionego dokumentu ZUS ZCNA. Uchybienie temu obowiązkowi zagrożone jest karą grzywny.

Obowiązek ten nie dotyczy cudzoziemców - studentów i uczestników studiów doktoranckich oraz absolwentów, którzy odbywają w Polsce obowiązkowy staż, a także członków zakonów, alumnów wyższych seminariów duchownych i teologicznych, postulantek, nowicjuszy i juniorystów zakonów i ich odpowiedników, osób odbywających staż adaptacyjny oraz odbywających kursy języka polskiego lub kursy przygotowawcze do podjęcia nauki w języku polskim.


Członkami rodziny są następujące osoby:

  • dziecko własne, dziecko małżonka, dziecko przysposobione, wnuk albo dziecko obce, dla którego ustanowiono opiekę, albo dziecko obce w ramach rodziny zastępczej,
    • do ukończenia 18 lat,
    • do ukończenia 26 lat, jeżeli  uczy się dalej w szkole, zakładzie kształcenia nauczycieli, uczelni lub jednostce naukowej prowadzącej studia doktoranckie,
    • bez ograniczenia wieku, jeżeli posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności lub inne traktowane na równi,
  • małżonek,
  • wstępny pozostający z ubezpieczonym we wspólnym gospodarstwie domowym.

Rozwiązać umowę o dobrowolne ubezpieczenie można:

  • na pisemny wniosek ubezpieczonego złożony w NFZ. W wypowiedzeniu umowy powinna być zawarta data, z którą następuje rozwiązanie oraz należy załączyć wszystkie dowody opłaconych składek (ewentualnie wydruk składek z ZUS) za okres trwania umowy, oraz dokument potwierdzający uzyskanie innego tytułu ubezpieczenia (w sytuacji zmiany tytułu ubezpieczenia). Powiadomienie jest skuteczne najwcześniej z dniem złożenia we właściwym oddziale NFZ.

Umowa wygasa po upływie miesiąca nieprzerwanej zaległości w opłacaniu składek lub w przypadku nieopłacenia w wyznaczonym terminie kolejnej raty opłaty. Umowa wygasa również w przypadkach określonych w odrębnych przepisach, w tym na podstawie przepisów o koordynacji, w szczególności: 

  • po ustaleniu przez Dyrektora Wojewódzkiego Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia ustawodawstwa właściwego innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumieniao Wolnym Handlu - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym;
  • z chwilą przeniesienia miejsca zamieszkania Ubezpieczającego się poza granice Rzeczypospolitej Polskiej;
  • w związku z uzyskaniem obowiązkowego tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego, wskazanego w art. 66 ustawy.

Po rozwiązaniu umowy dobrowolnego ubezpieczenia w NFZ należy ją wyrejestrować we właściwym oddziale ZUS.