O NFZ

Rosnące wyzwania związane ze zdrowiem psychicznym stanowią poważny problem w Unii Europejskiej, przyczyniając się do zachorowalności i nakładając znaczne koszty na systemy ochrony socjalnej i gospodarkę. Pandemia COVID-19 i konflikt wynikający z agresji Rosji na Ukrainę dodatkowo pogorszyły stan zdrowia psychicznego, szczególnie wśród grup szczególnie wrażliwych, takich jak uchodźcy i przesiedleńcy z Ukrainy. Przed pandemią problemy ze zdrowiem psychicznym dotyczyły około 84 milionów obywateli UE, co kosztowało ponad 600 miliardów euro.

Pandemia nasiliła te problemy.  Obecnie 10-20% uczniów w UE boryka się z problemami ze zdrowiem psychicznym, zwłaszcza lękiem i depresją, co wpływa na wyniki w nauce i jakość życia. Dobrostan psychiczny pogorszył się we wszystkich grupach wiekowych od 2020 r., przy czym szczególnie ucierpieli ludzie młodzi, osoby o niepewnej sytuacji zawodowej oraz osoby o niższym wykształceniu lub dochodach. Przeciwności losu, takie jak ubóstwo, bezrobocie i izolacja społeczna, są znanymi czynnikami ryzyka.

Zgodnie z komunikatem UE w sprawie kompleksowego podejścia do zdrowia psychicznego, MENTOR,  planując działania skierowane zarówno do ogółu populacji, jak i do osób cierpiących na zaburzenia psychiczne, przyczyni się do promowania dobrostanu i zdrowia psychicznego, tym samym do zmniejszenia obciążenia związanego ze złym stanem zdrowia psychicznego.

MENTOR ma w szczególności na celu zmniejszenie obciążenia związanego ze złym stanem zdrowia psychicznego poprzez jego monitorowanie, promowanie dobrego stanu zdrowia psychicznego, a także skuteczne zapobieganie problemom i zaburzeniom zdrowia psychicznego w całej UE. Podejście to obejmuje mapowanie opartych na dowodach interwencji oraz wiedzy w zakresie zdrowia psychicznego w kontekście włączenia zdrowia psychicznego do wszystkich polityk (społecznych, zdrowotnych, dotyczących edukacji, środowiska pracy itd.) Również będzie brana pod uwagę promocja i profilaktyka, jak i praktyka włączania osób z doświadczeniem chorób psychicznych w kształtowanie usług w zakresie zdrowia psychicznego i wprowadzania metodologii osobistego budżetu zdrowotnego. W ramach projektu również będą rozwijane narzędzia cyfrowe zakresie promocji zdrowia psychicznego.

Struktura JA MENTOR opiera się na sześciu pakietach roboczych, czterech obowiązkowych WP: Koordynacja (WP1), Rozpowszechnianie (WP2), Ewaluacja (WP3) i Trwałość (WP4), oraz dwóch technicznych pakietów roboczych (WP5) "Tworzenie elementów  dla zintegrowanych i kompleksowych działań na rzecz dobrostanu i zdrowia psychicznego " oraz WP6 "Innowacyjne rozwiązania cyfrowe na rzecz poprawy zdrowia psychicznego w Europie"). W ramach projektu JA MENTOR, NFZ jest odpowiedzialny za pakiet roboczy „WP2 – komunikacja i rozpowszechnianie działań projektowych”. W projekcie udział bierze 36 instytucji z 19 krajów.

Struktura JA MENTOR obejmuje sześć pakietów roboczych (WP):

• WP1 – Koordynacja - Zarządzanie projektem i jego realizacją,
• WP2 – Komunikacja i rozpowszechnianie (Odpowiedzialny: NFZ, Polska) – promowanie działań projektowych i wyników wśród kluczowych interesariuszy,
• WP3 – Ewaluacja - Ocena skuteczności i jakości działań projektowych,
• WP4 – Trwałość i wdrażanie rezultatów - Zapewnienie długoterminowego wpływu projektu.

Dwa pakiety techniczne są skupione na innowacyjnych rozwiązaniach w dziedzinie zdrowia psychicznego: 

• WP5 – Tworzenie elementów dla zintegrowanych i kompleksowych działań na rzecz dobrostanu i zdrowia psychicznego,
• WP6 – Innowacyjne rozwiązania cyfrowe na rzecz poprawy zdrowia psychicznego w Europie.

W projekcie JA MENTOR bierze udział 43 instytucji z 20 krajów, współpracujących na rzecz wdrażania skutecznych rozwiązań w zakresie zdrowia psychicznego w Europie.

MENTOR ma na celu promowanie zdrowia psychicznego poprzez dzielenie się doświadczeniami od sfery politycznej do klinicznej, włączanie najlepszych praktyk opartych na dowodach i dostosowywanie inicjatyw w celu osiągnięcia długoterminowego zrównoważonego promowania zdrowia psychicznego i dobrostanu zarówno na poziomie osobistym, jak i populacyjnym.

MENTOR ma również na celu zatwierdzenie zestawu standardów monitorowania dobrostanu i zdrowia psychicznego oraz wdrażania działań profilaktycznych i promujących zdrowie psychiczne za pomocą rozwiązań cyfrowych.

• Przygotowane systemy monitorowania stanu zdrowia psychicznego populacji, ułatwiające ocenę i kierowanie efektywnością działań i pomocy grupom szczególnie wrażliwym.
• Sformułowanie  zaleceń dla interesariuszy dotyczące dalszego (lepszego) włączania osób z doświadczeniem choroby psychicznej do polityki i projektowania usług  związanych ze zdrowiem psychicznym.
• Zwiększenie wiedzy decydentów na temat podejścia "Zdrowie psychiczne we wszystkich politykach" na poziomie krajowym i regionalnym w zakresie projektowania, wdrażania i wiedzy.

Wydarzenia powiązane z projektem

Pierwsze Forum Konsorcjum JA MENTOR

W dniach 9–10 października 2025 r. partnerzy i interesariusze działania EU4Health Joint Action Mental Health Together (JA MENTOR) spotkali się w Warszawie na pierwszym Forum Konsorcjum projektu, którego gospodarzem był Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ).

Dwudniowe wydarzenie, odbywające się pod hasłem „Collecting Knowledge Across Europe”, stanowiło ważny krok milowy kończący pierwszy rok projektu. Był to czas na podsumowanie dotychczasowych postępów, wymianę spostrzeżeń oraz zaplanowanie kolejnej fazy wspólnych działań na rzecz wyrównywania szans w obszarze zdrowia psychicznego w całej Europie.